Nieuws

HAANSTRAFOTOGRAAF THEO SCHEFFER OVERLEDEN
Theo Scheffer was een veteraan uit de Nederlandse fotografie. Hij overleed op 25 januari 2015 op zesennegentigjarige leeftijd in Ede. Zijn werkzame leven heeft hij grotendeels doorgebracht in Amsterdam, waar hij in 1937 als jongeman in dienst kwam bij de Vereenigde Fotobureaux, de grootste fotoleverancier van het land en nauw gelieerd aan persbureau Vaz Dias. Een fotograaf bij de Vereenigde Fotobureaux had de opdracht drie fotoseries per dag te maken, al is het woord serie niet helemaal op zijn plaats. Scheffer sjouwde met een grote camera met 9x12 cm-glasplaten en een tas met tien van zulke platen erin door het hele land en drie foto's van een onderwerp was dan al veel. Met groot genoegen kon hij vertellen hoe hij soms een scoop had en dan zijn platen als treinbrief met spoed naar Amsterdam stuurde, waarna ze al in de middageditie van deze of gene krant stonden. Zelf dan nog samen met andere fotografen onderweg met de trein terug naar de hoofdstad, kocht hij op een perron onderweg de krant waar zijn foto al in stond, en liet de collega's even zien dat hij ze allemaal te snel af was geweest. Scheffer behoorde tot dat legertje van persfotografen dat voor de oorlog in de anonimiteit zijn werk deed en van wie veel foto's verloren zijn gegaan, of niet op hen terug te voeren zijn omdat de naam van een persfotograaf er niet bij werd gezet. Het is voor een belangrijk deel toeval dat we nu wel de kwaliteit kennen van het werk van Sem Presser, Ben van Meerendonk of Wiel van de Randen. Hun werk is door omstandigheden behouden gebleven, dat van anderen niet. Het kan niet anders of er zijn er meer zijn geweest die professioneel en artistiek op hetzelfde niveau stonden als deze bekende namen. Ook van Theo Scheffer is veel verloren gegaan. Na de Tweede Wereldoorlog was hij vele jaren als fotograaf in dienst bij de Shell en wat hij daar deed is ook nog grotendeels onbekend.

Wel bekend zijn de setfoto's die hij maakte van een aantal films van Bert Haanstra, zoals …en de zee was niet meer en Rembrandt, schilder van de mens . Hij was de enige die toestemming kreeg Haanstra te fotograferen terwijl die De nachtwacht filmde. Het leverde een gedenkwaardige foto op in nachtwachtstijl. Haanstra had voor de oorlog net als Scheffer als fotograaf bij de Vereenigde Fotobureaux gewerkt en begin jaren vijftig werden ze buren in de Amsterdamse Watergraafsmeer. Scheffer vertelde hoe hij weleens met zijn vrouw voor een copieuze maaltijd bij de Haanstra's werd uitgenodigd wanneer die de dag ervoor een Shell-kopstuk uit Londen op bezoek hadden gehad om met Bert een filmproductie te bespreken.

Theo Scheffer bleef tot het laatst kraakhelder van geest en kon met veel enthousiasme – en weemoed – vertellen over de fotografie in vroeger tijden, maar wat nog veel opmerkelijker was: nog na zijn negentigste kon hij in vuur en vlam raken over de fantastische mogelijkheden van de digitale fotografie en hoe je daarmee problemen kon oplossen waar je vroeger zo ontzettend veel moeite mee kon hebben. Hij was een fotograaf in hart en nieren van de soort waaraan de fotografiegeschiedenis veel te weinig aandacht besteedt.